Glonojady do akwarium - który zwierzak na jakie glony
Żaden glonojad nie posprząta akwarium za Ciebie. To zdanie warto zapamiętać, zanim kupisz pierwszą ekipę sprzątającą, bo od niego zależy, czy będziesz zadowolony z zakupu. Glonojady to wsparcie, nie lekarstwo: świetnie radzą sobie z bieżącym nalotem i resztkami pokarmu, ale nie naprawią zbyt mocnego światła, braku nawożenia ani przekarmiania. Poniżej przegląd zwierząt, które realnie pracują w akwarium roślinnym, z podziałem na to, jaki typ glonów faktycznie zjadają.
Który glonojad na jakie glony - tabela
| Zwierzak | Co zjada najlepiej | Zbiornik od | Ile sztuk | Uwaga |
|---|---|---|---|---|
| Krewetka Amano | glony nitkowate, włosowate, czarna broda (młoda) | 30 l | min. 4-5, na 40 l zbiornika ok. 5-6 | przekarmiona przestaje jeść glony |
| Krewetki Neocaridina | biofilm, miękkie zielone naloty | 20 l | 10 i więcej | mniej skuteczne od Amano, za to same się mnożą |
| Ślimaki neritina | glony punktowe na szybach i twardych liściach | 20 l | 1 na 10-20 l | w miękkiej wodzie muszla się wżera; składa białe jajeczka |
| Otosek (Otocinclus) | okrzemki, brązowy nalot, biofilm | 50 l | min. 5-6 (ryba stadna) | tylko do dojrzałego zbiornika, wrażliwy na transport |
| Glonojad syjamski | glony nitkowate, czarna broda | 150 l | 1 lub min. 3 | dorasta do 15 cm, z wiekiem traci apetyt na glony |
| Zbrojnik Ancistrus | zielone naloty na szybach i korzeniach | 100 l | 1-2 | niedokarmiony skrobie liście roślin |
| Garra flavatra | naloty na kamieniach i korzeniach | 80 l | min. 5 | lubi mocny przepływ i natlenienie |
| Bystrzyki z rodzaju Sewellia | okrzemki i płaskie naloty na kamieniach | 60 l | 1 lub min. 3 | chłodniejsza woda, silny prąd |
Krewetka Amano - najciężej pracujący glonojad
Caridina multidentata to gatunek, który Takashi Amano wprowadził do aquascapingu właśnie po to, żeby czyścić zbiorniki pokazowe. Nic się od tego czasu nie zmieniło: pod względem tempa pracy nie ma sobie równych wśród bezkręgowców. Zjada glony nitkowate i włosowate, obrabia resztki pokarmu, sprząta obumierające liście i wchodzi w miejsca, do których nie dosięgnie żadna ryba.
Ma dwa haczyki. Po pierwsze, jest oportunistką - najedzona przestaje interesować się glonami, więc w zbiorniku z hojnym karmieniem będzie tylko ozdobą. Po drugie, przy niedoborze pokarmu potrafi skubać delikatne nowe liście, zwłaszcza gatunków takich jak Alternanthera reineckii czy delikatne rotale. W praktyce sprawdza się zasada: karm rzadziej, a krewetki same znajdą sobie zajęcie.
Amano nie rozmnoży się w akwarium słodkowodnym - larwy potrzebują wody słonawej. To akurat zaleta, bo populacja nie wymknie się spod kontroli.
Krewetki Neocaridina - ekipa do nano
Neocaridina davidi, czyli popularne krewetki Red Cherry i ich barwne odmiany, są mniej wydajne od Amano, ale mają inną przewagę: mnożą się w akwarium słodkowodnym i szybko budują liczną kolonię. Kilkadziesiąt krewetek nieustannie przeczesujących mech, korzenie i podłoże robi robotę, której nie widać pojedynczo, a która realnie utrzymuje zbiornik w czystości. To także najbezpieczniejszy wybór do nano akwariów, gdzie żadna ryba glonojad się nie zmieści.
Ślimaki neritina - specjaliści od glonów punktowych
Neritina to jedyne zwierzęta, które skutecznie radzą sobie z zielonymi glonami punktowymi (GSA) - twardymi kropkami na szybach i starszych liściach anubiasów. Nie ruszają roślin, nie kopią w podłożu, a przy tym są ozdobne: zebra, tygrysia, rogata czy helmet mają naprawdę ładne muszle.
Dwie rzeczy, o których trzeba wiedzieć przed zakupem. Neritiny wymagają wody o odpowiedniej twardości i zasadowości - w miękkiej, kwaśnej wodzie akwarium roślinnego z CO2 muszle zaczynają się wżerać i kruszyć. Druga sprawa to białe jajeczka, które samice składają na korzeniach i kamieniach: nic się z nich nie wykluje w słodkiej wodzie, ale trzeba je zeskrobywać.
Otosek - sprzątacz brązowego nalotu
Otocinclus to najmniejszy z ryb glonojadów i jedyny, którego można polecić do typowego zbiornika roślinnego 50-100 l. Specjalizuje się w okrzemkach, czyli brązowym nalocie, który pojawia się w nowo zakładanych akwariach, oraz w biofilmie na liściach i szybach. Robi to delikatnie, nie uszkadzając nawet cienkich liści.
To ryba stadna - pojedynczy osobnik chowa się i głodzi, dopiero grupa od pięciu sztuk zachowuje się naturalnie i realnie pracuje. Nie wpuszczaj otosków do świeżo zalanego zbiornika: potrzebują dojrzałego akwarium z zapasem biofilmu, inaczej po prostu nie mają co jeść. Gdy brązowy nalot się skończy, dokarmiaj je wafelkami z alg albo blanszowaną cukinią.
Glonojad syjamski - broń na czarną brodę
Crossocheilus oblongus to jedna z niewielu ryb, która realnie zjada czarną brodę (BBA) i długie glony nitkowate. Warunek: musi być głodna i młoda. Dorosłe osobniki, dokarmiane pokarmem dla ryb, tracą zainteresowanie glonami i przerzucają się na wygodniejsze jedzenie.
Przed zakupem sprawdź metrykę zbiornika. Glonojad syjamski dorasta do 15 cm i jest bardzo ruchliwy, więc poniżej 150 l nie ma czego szukać. Uwaga na podobnie wyglądające gatunki sprzedawane pod tą samą nazwą - część z nich w ogóle nie tyka glonów, a bywa zaczepna wobec innych ryb.
Zbrojnik Ancistrus i inne większe glonojady
Ancistrus to klasyk do większych zbiorników: skutecznie zdziera zielone naloty z szyb, kamieni i korzeni, a przy tym pozostaje stosunkowo mały jak na zbrojnika (10-13 cm). W akwarium roślinnym ma jednak dwie wady - produkuje dużo odchodów i przy niedoborze jedzenia skrobie liście roślin o miękkiej blaszce. Potrzebuje własnego korzenia do ogryzania i regularnej porcji pokarmu roślinnego.
Podobną rolę w zbiornikach z mocnym przepływem pełnią Garra flavatra i bystrzyki z rodzaju Sewellia - ryby przystosowane do wartkich strumieni, które zeskrobują naloty z kamieni. Obie grupy wymagają dobrze natlenionej, chłodniejszej wody, więc pasują do konkretnego typu akwarium, a nie do każdego.
Czego glonojad nie zrobi za Ciebie
Ekipa sprzątająca działa tylko w zbiorniku, w którym przyczyna glonów została usunięta. Zanim dokupisz kolejne zwierzęta, sprawdź trzy rzeczy: czy światło nie świeci dłużej niż 8 godzin, czy nawożenie jest regularne (glony rosną tam, gdzie roślinom czegoś brakuje) i czy nie przekarmiasz ryb. Bardzo pomaga też obsadzenie zbiornika roślinami szybko rosnącymi, które odbierają glonom pokarm - najprościej zacząć od roślin pływających, które błyskawicznie pobierają azotany.
Przy uporczywych glonach - czarnej brodzie, sinicach czy zakwicie wody - samo zwierzę nie wystarczy. Wtedy sięga się po preparaty na glony, pamiętając, żeby sprawdzić na opakowaniu, czy dany środek jest bezpieczny dla krewetek i ślimaków. Wiele algicydów na bazie miedzi zabija bezkręgowce.
Jak karmić ekipę sprzątającą
Najczęstszy błąd to założenie, że glonojad wyżywi się sam. Po kilku tygodniach zbiornik jest czysty, a zwierzęta zaczynają głodować - i wtedy właśnie zabierają się za rośliny. Podstawą diety powinny być wafelki i tabletki roślinne opadające na dno, podawane po zgaszeniu światła, plus co jakiś czas warzywa: blanszowana cukinia, ogórek, liść szpinaku. Dla krewetek dobrze sprawdzają się pokarmy z dodatkiem spiruliny i liście ketapangu.
Zasada jest prosta: karm mało, ale regularnie. Tyle, ile zwierzęta zjedzą w kilkanaście minut - resztki i tak zamienią się w azotany, czyli w kolejną porcję glonów.
Ekipa sprzątająca na start - propozycja
- Nano do 30 l: 10-15 krewetek Neocaridina i 1 neritina.
- Akwarium 60 l: 6-8 krewetek Amano plus 2-3 neritiny.
- Akwarium 100-150 l: 10 Amano, 5-6 otosków, 3-5 neritin.
- Zbiornik 200 l i większy: jak wyżej plus glonojad syjamski albo zbrojnik Ancistrus.
Żywe zwierzęta dobieramy indywidualnie do zbiornika - napisz do nas albo wpadnij do sklepu w Nowej Rudzie, a podpowiemy, co sprawdzi się przy Twoim litrażu, obsadzie i typie glonów. A jeśli chcesz najpierw rozpoznać przeciwnika, zajrzyj na nasz portal do artykułu przewodnik - glony w akwarium, gdzie po zdjęciach rozpoznasz każdy typ glonów.




