Planaria w akwarium - jak rozpoznać i pozbyć się wypławków
Planaria, po polsku wypławek, to płaski, biały lub brązowy robak o trójkątnej głowie z dwoma punktowymi oczkami, który pełza po szybach i podłożu, najczęściej nocą. W akwarium z rybami jest tylko nieestetyczny. W krewetkarni jest realnym zagrożeniem: planarie zjadają jaja i świeżo wyklute krewetki, a duży osobnik potrafi obezwładnić dorosłą neocaridinę w trakcie wylinki. Poniżej pokazujemy, jak odróżnić planarię od niegroźnych robaków, jak ją usunąć i jak nie wprowadzić jej ponownie.
Planaria czy nicienie - jak odróżnić
| Cecha | Planaria (wypławek) | Nicienie (Nematoda) | Rhabdocoela |
|---|---|---|---|
| Kształt | płaski, szeroki, trójkątna głowa | okrągły w przekroju, cienki jak włos | płaski, drobny, zaokrąglona głowa |
| Ruch | ślizga się płynnie po szybie | wije się i szarpie w wodzie | ślizga się jak planaria |
| Oczy | dwa ciemne punkty | brak | brak |
| Długość | 3-15 mm | 1-5 mm | 1-3 mm |
| Groźna dla krewetek | tak | nie | nie |
Zasada praktyczna: jeśli robak ma widoczną trójkątną głowę z oczkami, to planaria. Jeśli jest okrągły i wije się, to nicień, który żyje w zamulonym podłożu i sygnalizuje przekarmianie, ale nie zagraża obsadzie.
Skąd bierze się planaria w akwarium
Planarie przyjeżdżają z roślinami doniczkowymi, na korzeniach i dekoracjach z innego zbiornika oraz z żywym pokarmem. Rozmnażają się przez podział: przecięta na pół daje dwa osobniki, dlatego zgniatanie pęsetą pogarsza sprawę. W akwarium mają się dobrze tam, gdzie jest nadmiar pokarmu białkowego: resztki mrożonki, granulatu dla krewetek, martwe ślimaki.
Jak pozbyć się planarii
1. Pułapka na planarię
Szklana lub plastikowa rurka z małymi otworami i przynętą (kawałek surowego mięsa, krewetka, tabletka białkowa) wstawiona w podłoże na noc. Rano wyjmujesz ją z kilkunastoma wypławkami. Metoda w pełni bezpieczna dla krewetek, ale wymaga powtarzania przez 2-3 tygodnie; nie łapie osobników w podłożu.
2. Preparat na planarię bezpieczny dla krewetek
Preparaty na bazie ekstraktu z betelu (Benibachi Planaria Zero i podobne) zabijają planarie i stułbie, a nie szkodzą krewetkom przy dawkowaniu z opakowania. Kuracja trwa 3 dni, po niej podmiana 30-40 procent wody i odmulenie, bo martwe planarie zużywają tlen. Ślimaki reagują różnie: neritiny i clithony zwykle dobrze, zatoczki i świderki giną, dlatego przy dużej ilości ślimaków usuń je wcześniej lub dawkuj połowę.
![Benibachi Planaria Zero [20g] - preparat na wypławki i stułbie](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/benibachi_planaria_zero_20g_preparat_na_wyplawki_i_stulbie-i-25811-1-600.webp "Benibachi Planaria Zero [20g] - preparat na wypławki i stułbie - kliknij aby obejrzeć")
![Femanga Wurzel Aktiv [250ml] - preparat na ślimaki, wypławki i hydrę](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/femanga_wurzel_aktiv_250ml_preparat_na_slimaki_wyplawki_i_hydre-i-29167-1-600.webp "Femanga Wurzel Aktiv [250ml] - preparat na ślimaki, wypławki i hydrę - kliknij aby obejrzeć")
![Femanga Wurzel Aktiv [500ml] - preparat na ślimaki, wypławki i hydrę](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/femanga_wurzel_aktiv_500ml_preparat_na_slimaki_wyplawki_i_hydre-i-26532-1-600.webp "Femanga Wurzel Aktiv [500ml] - preparat na ślimaki, wypławki i hydrę - kliknij aby obejrzeć")
3. Metody biologiczne
Ryby zjadające planarie to gurami karłowate, bojownik i niektóre kiryski, ale w krewetkarni nie ma dla nich miejsca. Skuteczniejsze jest odcięcie pokarmu: przez 2 tygodnie karm krewetki co drugi dzień, a resztki wysysaj wężykiem.
4. Lek na pasożyty z fenbendazolem
Preparaty weterynaryjne z fenbendazolem działają na planarie, ale zabijają wszystkie ślimaki i wymagają dokładnego przeliczenia dawki. To ostateczność, nie pierwszy wybór.
Wszystkie środki na wypławki znajdziesz w kategorii preparaty na wypławki i planarię, a akcesoria dla krewetkarni w dziale wypławki i stułbie.
Planaria a krewetki
Dorosłe krewetki są zagrożone głównie w czasie wylinki, gdy przez kilka godzin mają miękki pancerz. Najbardziej cierpią młode w pierwszych dniach po wykluciu i samice z jajami, do których planarie podchodzą nocą. Jeśli w krewetkarni zauważysz spadek liczby młodych bez wyraźnej przyczyny, sprawdź szybę z latarką po zgaszeniu światła: planarie wychodzą w ciemności.
Jak zapobiegać
- Kwarantanna roślin przez 2 tygodnie w osobnym naczyniu albo rośliny in vitro, które są wolne od planarii, ślimaków i glonów. Znajdziesz je w kategorii rośliny in vitro.
- Karmienie bez resztek: krewetki jedzą tyle, ile zjedzą w 2 godziny, resztę wyjmuj.
- Odmulanie podłoża przy każdej podmianie.
- Bez żywego pokarmu z niepewnego źródła, zwłaszcza rurecznika.
- Nowe dekoracje wyparzone wrzątkiem lub wysuszone przez tydzień.
Najczęściej zadawane pytania
Czy planaria jest groźna dla ryb?
Nie. Dla dorosłych ryb jest obojętna, może zjadać ikrę w kotniku.
Czy planaria zniknie sama?
Przy ograniczeniu karmienia populacja spada, ale nie do zera. W krewetkarni zawsze dołóż pułapkę lub preparat.
Ile trwa kuracja preparatem na planarię?
3 dni dawkowania plus podmiana. Po 2 tygodniach sprawdź szybę nocą i w razie potrzeby powtórz.
Czy mogę zgnieść planarię pęsetą?
Nie. Każdy fragment zregeneruje się w nowego osobnika. Wyławiaj całe, najlepiej pułapką.
Więcej o urządzaniu krewetkarni i doborze krewetek znajdziesz w dziale krewetki i akcesoria.
Produkty z tego wpisu
-i-36134-1-600.webp "Preparat \")
