Rośliny pływające do akwarium - gatunki, uprawa i wybór
Rośliny pływające to najprostszy sposób na zieleń w akwarium: nie trzeba ich sadzić, nie potrzebują podłoża ani CO2 z butli, a od pierwszego dnia wyciągają z wody azotany i fosforany, którymi żywią się glony. Dają cień rybom z lasów deszczowych, kryjówki narybkowi i krewetkom, a długie korzenie Limnobium czy Phyllanthus wyglądają pod lustrem wody jak zielona zasłona. Poniżej porównujemy najpopularniejsze rośliny pływające do akwarium, wyjaśniamy, dlaczego ich liście czasem brązowieją, ile powierzchni można nimi zakryć i których gatunków nie wolno już legalnie kupić w Unii Europejskiej.
Czym są rośliny pływające i co dają akwarium
Rośliny pływające, nazywane też roślinami na powierzchnię, unoszą się na lustrze wody i nie są zakorzenione w podłożu. Liście mają nad wodą, a korzenie zwisają swobodnie w toni i pobierają pokarm bezpośrednio z wody. Dostęp do powietrza to ich największa przewaga: dwutlenek węgla biorą z atmosfery, gdzie jest go wielokrotnie więcej niż w wodzie, a światło lampy dostają z pierwszej ręki. Dlatego rosną szybko także w zbiornikach bez CO2 i bez podłoża aktywnego.
- Mniej glonów. Szybki przyrost oznacza szybkie zużycie azotanów i fosforanów. W zbiorniku z nadmiarem pokarmu rośliny pływające są jednym z najskuteczniejszych naturalnych sposobów na zieloną wodę i glony nitkowate. Więcej o tych parametrach piszemy w poradnikach o azotanach NO3 i fosforanach PO4.
- Cień i spokój. Bojowniki, gurami, prętniki, kirysy czy skalary pochodzą z wód przykrytych roślinnością. Pod częściowo zakrytą powierzchnią zachowują się spokojniej i pokazują pełniejsze barwy.
- Kryjówki dla narybku i krewetek. Gęste korzenie to naturalny żłobek dla młodych gupików, mieczyków czy krewetek Neocaridina, a samce bojowników i gurami chętnie kotwiczą w nich gniazda z piany.
- Wskaźnik stanu wody. Rośliny pływające pierwsze pokazują niedobory. Bledną, gdy brakuje żelaza lub azotu, zanim problem zobaczysz na roślinach posadzonych w podłożu.
Najpopularniejsze rośliny pływające do akwarium
Limnobium laevigatum - żabiściek amazoński
Najpopularniejsza roślina pływająca w akwarystyce. Tworzy rozetki okrągłych, błyszczących liści o średnicy 1-2,5 cm z gąbczastą tkanką od spodu, dzięki której unosi się na wodzie. Korzenie są jasne i pierzaste, w dobrych warunkach dorastają do kilkunastu centymetrów. Limnobium rośnie w temperaturze 18-28°C i rozmnaża się rozłogami tak szybko, że co tydzień można odławiać nadmiar. To dobry wybór do akwarium dla bojownika, zbiornika z gurami i każdego akwarium, w którym chcemy przygasić światło. Kupisz je jako porcję roślin albo sterylną puszkę in-vitro XXL.
Salvinia natans - salwinia pływająca
Pływająca paproć, która naturalnie występuje także w Europie. Na krótkim pędzie wyrastają po dwa owalne liście nad wodą, pokryte drobnymi włoskami, które nie pozwalają im zamoknąć. Trzeci liść jest przekształcony w podwodny, korzeniopodobny pęczek. Salvinia natans znosi chłodniejszą wodę niż gatunki tropikalne, dlatego sprawdza się w akwarium z welonami, w zbiorniku zimnowodnym i latem w oczku wodnym. W naturze to roślina jednoroczna, więc w akwarium co kilka miesięcy odmładzamy ją, zostawiając najmłodsze pędy.
Salvinia auriculata i Salvinia minima
Tropikalne kuzynki salwinii pływającej. Salvinia auriculata (salwinia uszkowata) ma większe, zaokrąglone liście, które przy mocnym świetle zaginają się w charakterystyczne łódeczki. Salvinia minima to najdrobniejszy gatunek z listkami do około centymetra, polecany do nano akwariów i krewetkarium. Obie rosną w 20-28°C. Uwaga na pomyłki: podobna z wyglądu Salvinia molesta jest od 2019 roku na unijnej liście gatunków inwazyjnych i jej handel jest zakazany.
Phyllanthus fluitans - czerwona roślina pływająca
Roślina dla tych, którzy chcą koloru na powierzchni. Drobne, okrągłe listki o średnicy około centymetra oraz korzenie przy dobrym świetle przebarwiają się na czerwono, a przy słabym oświetleniu lub nadmiarze azotanów pozostają zielone. Phyllanthus fluitans jest wolniejszy i wrażliwszy od Limnobium: potrzebuje spokojnej powierzchni, mocniejszego światła i regularnego nawożenia mikroelementami z żelazem. W zamian daje efekt, którego nie da żadna inna roślina pływająca.
Riccia fluitans - wgłębka wodna
Wątrobowiec tworzący jasnozielone poduchy z drobno rozgałęzionych plech. Pływając, buduje przy powierzchni gęsty kożuch, w którym chowa się narybek i krewetki. Wgłębkę wodną można też przywiązać siatką lub żyłką do kamienia i utrzymywać pod wodą jako jaskrawy trawnik, ale wtedy wymaga mocnego światła i CO2. Znosi szeroki zakres temperatur, około 15-30°C.
Rzęsa wodna - Spirodela polyrrhiza i Lemna
Rzęsa to najmniejsze rośliny pływające. Pojedyncze listki mają od kilku milimetrów (Lemna minor) do niecałego centymetra (Spirodela polyrrhiza, spirodela wielokorzeniowa, z pęczkiem korzeni pod każdym liściem). Rośnie najszybciej ze wszystkich i najszybciej wyciąga z wody azotany, a dla welonów, złotych rybek i wielu pielęgnic jest przysmakiem. Jej wada: trudno się jej pozbyć. Pojedynczy listek przeniesiony siatką albo na innej roślinie odbudowuje całą populację. Dlatego rzęsę wprowadzaj do zbiornika świadomie, a pozostałe rośliny kupuj w formie in-vitro, która gwarantuje brak pasażerów na gapę.
Ceratopteris - paprotnica jako roślina pływająca
Paprotnica sumatrzańska (Ceratopteris thalictroides) to roślina, którą można posadzić w podłożu na tle albo puścić wolno na powierzchnię. W formie pływającej tworzy szerokie, jasnozielone rozety o średnicy 20-30 cm z gęstymi korzeniami, a na brzegach liści wypuszcza nowe roślinki. Idealna do dużych zbiorników, w których drobne rośliny pływające giną w nurcie albo w pyskach pielęgnic.
Rośliny pływające - porównanie gatunków
| Gatunek | Wielkość liścia | Temperatura | Światło | Wzrost | Najlepiej do |
|---|---|---|---|---|---|
| Limnobium laevigatum | 1-2,5 cm | 18-28°C | niskie-średnie | szybki | akwarium ogólne, bojownik, gurami |
| Salvinia natans | 1-1,5 cm | 12-26°C | średnie | szybki | zimnowodne, oczko wodne latem |
| Salvinia auriculata | 1-2,5 cm | 20-28°C | średnie | szybki | akwaria tropikalne |
| Salvinia minima | do 1 cm | 20-28°C | średnie | szybki | nano, krewetkarium |
| Phyllanthus fluitans | ok. 1 cm | 20-28°C | średnie-wysokie | umiarkowany | czerwony akcent, akwarium roślinne |
| Riccia fluitans | plechy 1-2 mm | 15-30°C | średnie-wysokie | szybki | narybek, krewetki |
| Spirodela, Lemna (rzęsa) | 0,3-1 cm | 10-30°C | niskie-średnie | bardzo szybki | nadmiar azotanów, welony |
| Ceratopteris (forma pływająca) | rozeta 20-30 cm | 20-28°C | średnie | szybki | duże akwaria, pielęgnice |
Jak uprawiać rośliny pływające - 6 zasad
- Spokojna powierzchnia. Rośliny pływające nie lubią silnego nurtu, który je zatapia, moczy liście od góry i spycha w jeden róg. Wylot filtra skieruj pod powierzchnię albo w szybę, a rośliny zamknij w pierścieniu z wężyka napowietrzającego przymocowanego przyssawkami. Przy okazji nie będą wpadać w strefę wylotu filtra.
- Odstęp od pokrywy i lampy. Najczęstsza przyczyna brązowienia i gnicia liści to skraplająca się para. Krople z pokrywy spadają na liście, a pod gorącą lampą tuż nad wodą liście się przypalają. Zostaw kilka centymetrów przestrzeni i zapewnij lekką wentylację pod pokrywą.
- Najwyżej 1/3-1/2 powierzchni. W akwarium roślinnym zakryj roślinami pływającymi maksymalnie jedną trzecią lustra wody, w zbiorniku z anubiasami, kryptokorynami i rybami cieniolubnymi śmiało połowę. Całkowite zakrycie zabiera światło roślinom w podłożu i ogranicza wymianę gazową.
- Przerzedzanie co tydzień. Przy każdej podmianie wody odłów nadmiar sitkiem lub dłonią, zostawiając najmłodsze, najzdrowsze rozetki. Stare, pożółkłe liście wyrzucaj, żeby nie gniły w zbiorniku.
- Nawożenie mikroelementami. Rośliny pływające biorą pokarm wyłącznie z wody, więc pierwsze pokazują niedobory. Blade, żółte młode liście to zwykle brak żelaza, żółknięcie starszych liści to brak azotu. W akwarium z niewielką obsadą ryb podawaj nawóz płynny z mikroelementami.
- Aklimatyzacja. Rośliny z in-vitro wypłucz z żelu i połóż na wodzie. Przez pierwsze 1-2 tygodnie mogą rosnąć wolniej, zanim przestawią się z hodowli sterylnej na warunki w akwarium.
Rośliny pływające a glony
Rośliny pływające nie zabijają glonów, tylko odbierają im pokarm i część światła. Najlepiej działają tam, gdzie składników jest za dużo: w świeżo założonym akwarium, przy licznej obsadzie ryb i obfitym karmieniu. Cotygodniowe odławianie nadmiaru to dosłownie wynoszenie azotanów i fosforanów z wody. Gdy glony już się pojawiły, połącz rośliny pływające z podmianami wody, a przegląd skutecznych środków znajdziesz w artykule co na glony w akwarium. W zbiorniku z CO2 i intensywnym nawożeniem pilnuj proporcji, bo szybka rzęsa potrafi zabrać mikroelementy roślinom rosnącym w podłożu.
Zakazane rośliny pływające - pistia i hiacynt wodny
W wielu starszych poradnikach nadal poleca się pistię rozetkową i hiacynta wodnego. Tymczasem oba gatunki trafiły na listę inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii, prowadzoną na podstawie rozporządzenia UE nr 1143/2014:
- Eichhornia crassipes (hiacynt wodny) - na liście od 2016 roku.
- Salvinia molesta (salwinia gigantyczna) - na liście od 2019 roku.
- Pistia stratiotes (pistia rozetkowa, sałata wodna) - na liście od 2022 roku, zakaz handlu obowiązuje po okresie przejściowym od 2 sierpnia 2024 roku.
Gatunków z listy nie wolno sprowadzać, sprzedawać, rozmnażać, transportować ani uwalniać do środowiska. Dlatego nie znajdziesz ich w naszej ofercie. Jako zamiennik pistii polecamy Limnobium laevigatum, które daje podobny efekt rozet na powierzchni z długimi korzeniami. Niezależnie od gatunku nadmiaru roślin z akwarium nigdy nie wyrzucaj do rzek, stawów ani kanalizacji. Kompost lub kosz na odpady bio to jedyne bezpieczne miejsca.
Rośliny pływające do oczka wodnego
Część roślin z akwarium sprawdzi się latem na zewnątrz. Salvinia natans i rzęsa znoszą chłodną wodę i od czerwca do września szybko zakrywają powierzchnię oczka, ograniczając nagrzewanie wody i zakwit glonów. Tropikalne Limnobium czy Phyllanthus można wystawić na najcieplejsze tygodnie, ale gdy nocą woda spada poniżej około 15°C, trzeba je zabrać z powrotem do akwarium. Do oczka całorocznego wybieraj gatunki rodzime, na przykład żabiściek pływający czy osokę aloesowatą, kupowane w szkółkach, a nie wybierane z dzikich stanowisk.
Jakie rośliny pływające wybrać do swojego akwarium
- Akwarium dla bojownika lub gurami - Limnobium laevigatum, Salvinia auriculata. Więcej o urządzaniu takiego zbiornika w poradniku akwarium dla bojownika.
- Nano akwarium i krewetkarium - Salvinia minima, Riccia fluitans.
- Akwarium roślinne z CO2 - Phyllanthus fluitans na małym, wydzielonym pierścieniem fragmencie powierzchni.
- Nowe akwarium, walka z zieloną wodą - Limnobium, Salvinia, ewentualnie rzęsa.
- Duże akwarium z pielęgnicami - Ceratopteris w formie pływającej, bo drobne gatunki szybko zostaną zjedzone.
- Akwarium z welonami - Salvinia natans i rzęsa jako zielona przekąska.
Na start najlepiej sprawdza się zestaw Limnobium laevigatum + Salvinia auriculata: dwa odporne gatunki o różnym kształcie liści, które razem wyglądają naturalnie. Wszystkie gatunki znajdziesz w kategorii rośliny pływające.
_puszka_7cm_tropica_12grow-i-27334-1-600.webp "Limnobium laevigatum (in-vitro) puszka 7cm TROPICA 12GROW - kliknij aby obejrzeć")
_opakowanie_7cm-i-26658-1-600.webp "Salvinia natans (porcja) - opakowanie 7cm - kliknij aby obejrzeć")
_(in_vitro)_puszka_7cm_tropica_12grow-i-26686-1-600.webp "Riccia fluitans (Wgłębka pływająca) - (in-vitro) puszka 7cm TROPICA 12GROW - kliknij aby obejrzeć")
_puszka_7cm_tropica_12grow-i-29955-1-600.webp "Salvinia minima (in-vitro) puszka 7cm TROPICA 12GROW - kliknij aby obejrzeć")
_(in_vitro)_puszka_10cm_xxl-i-30208-1-600.webp "Salvinia auriculata (Salwinia uszkowata) - (in-vitro) puszka 10cm XXL - kliknij aby obejrzeć")
_(in_vitro)_puszka_10cm_xxl-i-47536-1-600.webp "Riccia fluitans (wątrobowiec wgłębka pływająca) - (in-vitro) puszka 10cm XXL - kliknij aby obejrzeć")
_(in_vitro)_puszka_10cm_xxl-i-47535-1-600.webp "Phyllanthus fluitans (roślina pływająca) - (in-vitro) puszka 10cm XXL - kliknij aby obejrzeć")
_worek-i-50482-1-600.webp "Phyllanthus fluitans (roślina pływająca) - worek - kliknij aby obejrzeć")
_worek_xxl-i-50483-1-600.webp "Limnobium laevigatum (roślina pływająca) - worek XXL - kliknij aby obejrzeć")
-i-26661-1-600.webp "Zestaw: Limnobium laevigatum + Salvinia auriculata (invitro) - kliknij aby obejrzeć")
_puszka_7cm_tropica_12grow_(plywajaca)-i-41052-1-600.webp "Phyllanthus fluitans (in-vitro) puszka 7cm TROPICA 12GROW (pływająca) - kliknij aby obejrzeć")
Najczęściej zadawane pytania
Czy rośliny pływające dotleniają wodę?
W niewielkim stopniu. Liście mają nad wodą, więc tlen z fotosyntezy oddają głównie do powietrza. Ich wpływ jest pośredni: poprawiają jakość wody. Całkowicie zakryta powierzchnia wręcz ogranicza wymianę gazową, dlatego zawsze zostawiaj wolny fragment lustra wody.
Dlaczego rośliny pływające brązowieją i gniją?
Najczęściej przez krople skroplonej wody z pokrywy, zbyt małą odległość od lampy albo silny prąd, który zalewa liście. Rzadziej przyczyną jest niedobór żelaza lub potasu. Zacznij od zwiększenia odstępu od pokrywy i uspokojenia powierzchni.
Czy rośliny pływające potrzebują CO2?
Nie. Pobierają dwutlenek węgla z powietrza, dlatego świetnie rosną w akwariach bez CO2 i należą do najłatwiejszych roślin dla początkujących.
Która roślina pływająca rośnie najszybciej?
Rzęsa wodna, tuż za nią Salvinia i Limnobium. Najwolniej rośnie Phyllanthus fluitans.
Czy rośliny pływające mogą rosnąć w akwarium z pokrywą?
Tak, jeśli między wodą a pokrywą zostanie kilka centymetrów wolnej przestrzeni, a skraplanie ograniczy lekka wentylacja. W zbiornikach otwartych rosną zwykle najlepiej.
Czy pistię można jeszcze kupić?
Legalnie nie. Od 2 sierpnia 2024 roku handel Pistia stratiotes jest w Unii Europejskiej zakazany. Podobny efekt da Limnobium laevigatum.
Zobacz w sklepie i na portalu
- Rośliny pływające do akwarium
- Zestaw Limnobium laevigatum + Salvinia auriculata
- Nawozy do roślin akwariowych
- Jakie rośliny do akwarium wybrać - poradnik zakupowy
- Rośliny pływające do akwarium na portalu roslinyakwariowe.pl
Produkty z tego wpisu
_puszka_7cm_tropica_12grow_rzesa-i-50124-1-600.webp "Spirodela polyrrhiza - Spirodela wielokorzeniowa (in-vitro) puszka 7cm TROPICA 12GROW - rzęsa - kliknij aby obejrzeć")
