Sinice w akwarium - przyczyny, jak usunąć i jak zapobiegać
Sinice to jedyny "glon", który nie jest glonem. To cyjanobakterie zdolne do fotosyntezy, które w kilka dni pokrywają podłoże, liście i szyby śliskim, niebieskozielonym lub granatowym kożuchem o zapachu stęchlizny. Właśnie dlatego preparaty antyglonowe na nie nie działają, glonojady ich nie jedzą, a wyrwane ręcznie odrastają w dwa dni. Za to działają rzeczy, które przy zwykłych glonach nie mają sensu: zaciemnienie, podniesienie azotanów i poprawa przepływu. Poniżej znajdziesz pewny sposób rozpoznania sinic, ich trzy główne przyczyny i plan zwalczania, który w większości akwariów zamyka temat w 7-10 dni.
Jak rozpoznać sinice
- Wygląd. Śliski, gładki, matowy kożuch w kolorze niebieskozielonym, ciemnozielonym, granatowym, czasem czarnym lub fioletowym. Pokrywa podłoże, liście i dekoracje jak folia. Rano na kożuchu widać pęcherzyki tlenu, a nocą potrafi się wybrzuszać od gazu.
- Zachowanie. Odchodzi całymi płatami, a nie nitkami jak glony. Zebrany wężykiem wraca w 2-3 dni.
- Zapach. Test rozstrzygający. Wyjmij fragment kożucha i powąchaj: sinice pachną intensywnie bagnem, stęchłą ziemią albo mokrą piwnicą. Glony pachną co najwyżej wodą.
- Miejsce. Zaczynają się w podłożu przy przedniej szybie, w kącie o słabym przepływie za korzeniem lub pod liśćmi echinodorusa, i pełzną w górę po liściach.
Jeśli nalot jest pylisty i ściera się palcem, to nie sinice, tylko okrzemki. Jeśli tworzy twarde, czarne pędzelki, to krasnorosty. Pełną identyfikację ze zdjęciami znajdziesz w przewodniku po glonach w akwarium na naszym portalu.
Skąd się biorą sinice w akwarium
Sinice wygrywają z roślinami wtedy, gdy rośliny nie mają czym rosnąć. Trzy przyczyny odpowiadają za większość przypadków, pozostałe są ich pochodnymi.
- Azotany blisko zera przy fosforanach powyżej zera. Klasyczny obraz w akwarium roślinnym, w którym rośliny zjadły cały azot, a fosforany zostały. Sinice potrafią wiązać azot z powietrza, rośliny i zwykłe glony nie, więc bez azotanów stają. Wygrywa ten, kto nie głoduje. Jeśli test pokazuje NO3 równe 0 i PO4 powyżej 1 mg/l, przyczynę masz jak na dłoni. Zdarza się też po karmieniu pokarmami bogatymi w fosfor.
- Martwe strefy i organika. Miejsca, w których woda stoi: za korzeniem, w kącie przy przedniej szybie, w gęstym trawniku. Zbiera się tam muł, resztki pokarmu i obumarłe liście. Sinice zaczynają dokładnie tam, a potem rozchodzą się po podłożu. Brudny filtr i zamulone podłoże działają tak samo.
- Świeże lub zaniedbane podłoże. Nowe podłoże aktywne oddające amoniak, podłoże z dużą ilością mułu, którego nikt nie odmula, albo grube podłoże bez korzeni roślin, w którym zachodzą procesy beztlenowe. W akwarium do 6 tygodni sinice są często etapem dojrzewania i znikają po uruchomieniu filtracji biologicznej.
Dokładają się do tego zbyt mocne światło lub za długi dzień w młodym, jeszcze nie zarośniętym zbiorniku oraz słońce padające na szybę.
Plan zwalczania na 10 dni
Dzień 1: mechanika i przegląd
Przy podmianie odsysaj kożuch wężykiem, celując końcówką tuż nad nalotem; sinice odchodzą płatami, więc idzie to szybko. Odmul podłoże, wypłucz gąbki filtra w wodzie z akwarium, podmień 50 procent wody. Sprawdź, czy wylot filtra dociera do miejsca, gdzie sinice się zaczęły; jeśli nie, przestaw go albo dołóż małą pompkę cyrkulacyjną. Zmierz NO3 i PO4 testem kropelkowym. Testy azotanowe znajdziesz w kategorii test NO3.
Dzień 1-4: zaciemnienie
Sinice nie mają zapasów energii i bez światła giną szybciej niż rośliny. Wyłącz lampę i zasłoń akwarium kocem lub tekturą tak, żeby nie wpadało światło z pokoju. Przez 3 dni, w cięższych przypadkach 4, nie zaglądaj. Filtr i napowietrzanie zostają włączone, CO2 wyłącz, ryb nie karm. Rośliny wytrzymają to bez szkody, najwyżej stracą kilka liści. Po odsłonięciu podmień znowu 40-50 procent wody i zbierz martwe resztki. Procedurę krok po kroku opisaliśmy w artykule o zaciemnianiu akwarium.
Od dnia 4: podnieś azotany
Najczęściej pomijany krok, bez którego sinice wracają po dwóch tygodniach. Jeśli NO3 było poniżej 5 mg/l, dawkuj nawóz azotowy do poziomu 10-20 mg/l i utrzymuj go; typowo 1 ml na 50 l dziennie w akwarium z CO2. Rośliny, które znów mają azot, same odbiorą sinicom przestrzeń. Nawozy azotowe, na przykład Easy-Life Nitro, znajdziesz w kategorii nawozy azotowe. W zbiorniku bez CO2 dołóż węgiel w płynie, żeby rośliny mogły wykorzystać azot.
![Easy-life Nitro [250ml] - nawóz azotowy](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/easy_life_nitro_250ml_nawoz_azotowy-i-5647-1-600.webp "Easy-life Nitro [250ml] - nawóz azotowy - kliknij aby obejrzeć")
Preparaty na sinice
Preparaty stosuj równolegle z krokami powyżej, nie zamiast nich. Działają na dwa sposoby: biologicznie, stymulując bakterie konkurencyjne (Femanga Bio Spezial, Bio-Exit Blue: płyny dozowane do toni przez kilka do kilkunastu dni, bezpieczne w akwariach z krewetkami i gęstą obsadą roślin), albo bezpośrednio, jak Cyanobacteria Killer w kapsułkach i Algae Destruct, do przypadków, w których płyny i zaciemnienie nie wystarczyły. Stosuj je po usunięciu mechanicznym, z napowietrzaniem i przy zmniejszonym karmieniu, bo martwe sinice zużywają tlen; po kuracji podmiana. Pełną kategorię znajdziesz pod adresem preparaty na sinice.
O antybiotykach z forów lepiej zapomnieć. Zabijają sinice, ale razem z nimi bakterie w filtrze, i akwarium zaczyna cykl od nowa, tym razem z rybami w środku.
![Femanga Bio Spezial [250ml] - na sinice](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/femanga_bio_spezial_250ml_na_sinice-i-35643-1-600.webp "Femanga Bio Spezial [250ml] - na sinice - kliknij aby obejrzeć")
![Femanga Bio Spezial [500ml] - na sinice](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/femanga_bio_spezial_500ml_na_sinice-i-35644-1-600.webp "Femanga Bio Spezial [500ml] - na sinice - kliknij aby obejrzeć")
![Femanga Bio Spezial [1000ml] - na sinice](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/femanga_bio_spezial_1000ml_na_sinice-i-7159-1-600.webp "Femanga Bio Spezial [1000ml] - na sinice - kliknij aby obejrzeć")
![Preparat Bio-Exit BLUE [250ml] - na sinice](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/preparat_bio_exit_blue_250ml_na_sinice-i-36425-1-600.webp "Preparat Bio-Exit BLUE [250ml] - na sinice - kliknij aby obejrzeć")
![Preparat Bio-Exit BLUE [500ml] - na sinice](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/preparat_bio_exit_blue_500ml_na_sinice-i-36426-1-600.webp "Preparat Bio-Exit BLUE [500ml] - na sinice - kliknij aby obejrzeć")
![Preparat Bio-Exit BLUE [1000ml] - na sinice](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/preparat_bio_exit_blue_1000ml_na_sinice-i-36427-1-600.webp "Preparat Bio-Exit BLUE [1000ml] - na sinice - kliknij aby obejrzeć")
![Cyanobacteria killer [kapsułka] - na sinice](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/cyanobacteria_killer_kapsulka_na_sinice-i-29389-1-600.webp "Cyanobacteria killer [kapsułka] - na sinice - kliknij aby obejrzeć")
![ALGAE DESTRUCT [130ml] - środek na sinice i glony pędzelkowate.](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/algae_destruct_130ml_srodek_na_sinice_i_glony_pedzelkowate.-i-5153-1-600.webp "ALGAE DESTRUCT [130ml] - środek na sinice i glony pędzelkowate. - kliknij aby obejrzeć")
![Cyanobacteria killer [10 x kapsułka] - na sinice](https://sklep.roslinyakwariowe.pl/zdjecia/cyanobacteria_killer_10_x_kapsulka_na_sinice-i-48799-1-600.webp "Cyanobacteria killer [10 x kapsułka] - na sinice - kliknij aby obejrzeć")
Żeby nie wróciły
- NO3 10-20 mg/l, PO4 0,5-1,5 mg/l przez cały czas. W akwarium roślinnym nie dopuszczaj do zerowych azotanów; w zbiorniku bez nawożenia nie rób podmian większych niż 30 procent naraz. Testuj raz w tygodniu przez pierwszy miesiąc po sinicach.
- Przepływ w każdym kącie. Skieruj wylot filtra tak, żeby woda krążyła też przy przedniej szybie i przy podłożu. Mały cyrkulator w rogu rozwiązuje większość martwych stref.
- Odmulanie podłoża przy każdej podmianie, zwłaszcza pod dekoracjami, czyszczenie prefiltra co 2 tygodnie.
- Światło 6-8 godzin w młodym akwarium, do 10 w zarośniętym. Żadnego słońca na szybie.
- Więcej roślin szybko rosnących: hygrofile, limnofile, rośliny pływające. To one zabierają sinicom pokarm.
- Nowe akwarium: przez pierwsze dwa miesiące podmiany dwa razy w tygodniu. Sinice w świeżym zbiorniku to najczęściej efekt nowego podłoża.
Sinice a ryby i krewetki
Sinice wytwarzają toksyny, ale w ilościach spotykanych w akwarium nie trują ryb bezpośrednio. Szkodzą pośrednio: nocą zużywają tlen, a rozkładające się płaty podnoszą amoniak. Podczas zaciemnienia i po kuracji preparatem napowietrzaj wodę. Krewetki znoszą preparaty biologiczne dobrze; przy Cyanobacteria Killer i Algae Destruct trzymaj się dokładnie dawki z opakowania.
Najczęściej zadawane pytania
Czy glonojady zjadają sinice?
Nie. Ani otoski, ani grubowargi, ani krewetki. Sinice są dla nich niejadalne.
Ile trwa zaciemnienie na sinice?
3 dni, w cięższych przypadkach 4-5. Dłużej szkodzi roślinom bardziej niż sinicom.
Czy sinice wracają?
Wracają, jeśli wróci przyczyna: zero azotanów, martwe strefy, zamulenie. Po usunięciu przyczyny nawrót zdarza się rzadko.
Czy nowe akwarium z sinicami trzeba zakładać od nowa?
Nie. W zbiorniku do 6 tygodni sinice są etapem dojrzewania; zaciemnienie, częstsze podmiany i cierpliwość wystarczą.
Co z sinicami w podłożu przy przedniej szybie?
Siedzą między ziarnami żwiru, gdzie wężyk ich nie wyciągnie, i mają swoją specyfikę. Opisaliśmy ją osobno w artykule jak usunąć sinice z podłoża przy przedniej szybie.
Jeśli oprócz sinic masz też glony nitkowate lub pędzelkowate, przeczytaj nasz przegląd preparatów we wpisie co na glony w akwarium. O azotanach, których brak jest pierwszą przyczyną sinic, piszemy we wpisie NO3 w akwarium, a właściwe stężenie CO2 sprawdzisz w kalkulatorze CO2.
Produkty z tego wpisu
